دانستنیهای دیابت دانستنیهای سلامت

افت قند خون (هایپوگلیسمیا)

sugar
نوشته شده توسط دکتر افشین عشقی

هایپوگلیسمیا، یا هایپو، یک اصطلاح پزشکی است که به عارضه کم بودن قند خون اطلاق می شود– یعنی قند خون کمتر از ۷۰ mg/dl. این مقدار قند برای تامین انرژی لازم جهت فعالیتهای بدنی شما بسیار اندک است. عارضه کم بودن قند خون می تواند وقتی اتفاق بیافتد که تحت مداوا با انسولین یا انواع خاصی از داروهای مخصوص دیابت قرار دارید. مهم نیست که چه مقدار درباره دیابت اطلاعات دارید یا چقدر مراقب هستید، اگر از داروهای خاصی برای کنترل دیابت استفاده می کنید، احتمال دارد که با عارضه کم بودن قند خون روبرو شوید.

علت بروز عارضه کم بودن قند خون چیست؟

• انسولین بیش از اندازه/ تعداد زیاد قرص. • تاخیر در وعده غذایی یا جا انداختن وعده غذایی. • غذای ناکافی، خصوصاً کربوهیدرات. • فعالیت پیش بینی نشده یا پرتکاپو. • نوشیدن مقدار زیادی نوشیدنی الکلی یا نوشیدن بدون غذا. • گاهی هیچ دلیل مشخصی وجود ندارد.

تشخیص و مداوای عارضه کم بودن قند خون علائم عارضه خفیف کم بودن قند خون

وقتی میزان قند خون شروع به کم شدن می کند، در اکثر افراد چند نشانه هشدار دهنده ایجاد می شود، مانند:

• احساس گرسنگی • رعشه یا لرزش • تعریق • اضطراب یا تحریک پذیری • رنگ پریدگی • ضربان تند یا تپش قلب • مور مور شدن لبها • تار شدن دید.

 

علائم عارضه حاد کم بودن قند خون

• مشکل در تمرکز • گیجی و سردرگمی • زودخشمی یا رفتار غیر منطقی.

 

درمان فوری

وقتی متوجه علائم عارضه شدید، به سرعت اقدام کنید در غیر اینصورت علائم شدیدتر خواهند شد، و ممکن است بیهوش یا دچار تشنج شوید.

فورا یکی از اقدامات زیر را انجام دهید:

• نوشیدن یک لیوان نوشیدنی انرژی زا (Lucozade) یا نوشیدنی غیر رژیمی

• مصرف سه قرص قند یا بیشتر • خوردن پنج آب نبات، مثلا پاستیل • نوشیدن یک لیوان آب میوه

(مقدار دقیق برای هر فرد متفاوت است و به شرایط بستگی دارد).

اگر عارضه کم بودن خون قند حادتر باشد و خودتان قادر به مداوای آن نباشید، فرد دیگری به روشهای زیر

می تواند به شما کمک کند:

• اگر هوشیار هستید، مالیدن GlucoGel یا شیره، مربا یا عسل در قسمت داخلی گونه ها و ماساژ آهسته قسمت خارجی گونه ها

• اگر بیهوش هستید، و فرد همراه شما آموزش تزریقات دیده باشد، تزریق گلوکاگًون می تواند کمک کند. در غیر اینصورت، افراد همراه شما باید فورا با سرویس آمبولانس تماس بگیرند.

توجه: اگر قادر به بلع نباشید یا بیهوش شده باشید نباید هیچ ماده ای از طریق دهانی به شما داده شود (از جمله GlucoGel، شیره، مربا یا عسل). مطمئن شوید که اعضای خانواده و دوستان شما از این موضوع مطلع هستند. اگر بیهوش شده باشید، باید در حالت بازیابی و ریکاوری قرار داده شوید (به پهلو در حالی که سر به عقب خم شده است) تا زبان شما باعث مسدود شدن راه گلویتان نشود.

مداوای بعدی

برای جلوگیری از کاهش مجدد قند خون، بعد از مصرف مواد غذایی قندی از خوراک سبک حاوی نشاسته و کربوهیدرات استفاده کنید:

• یک ساندویچ • میوه • یک کاسه غلات • شیر و بیسکویت • وعده غذایی بعدی، اگر زمان آن رسیده باشد.

عارضه کم بودن قند خون در شب

اگر وقتی خواب هستید دچار عارضه کم بودن قند خون شوید، بسیار بعید است که آسیبی به شما برسد. امکان دارد بروز این عارضه شما را از خواب بیدار کند، اما اگر این اتفاق نیفتاد، ممکن است صبح به هنگام برخواستن احساس خستگی زیاد به همراه سردرد یا احساس خماری و کسالت داشته باشید. اگر نگران عارضه کم بودن قند خون در شب هستید، میزان قند خون خود را بین ساعات ۲ تا ۳ بامداد چک کنید، زیرا احتمال بروز عارضه کم بودن قند خون در این ساعات بیشتر است. فقط برای احتیاط یک ماده غذایی قندی نزدیک تخت خود بگذارید. و یا به هنگام خواب یک خوراک سبک بخورید، مانند شیر و بیسکویت، یک نیمه ساندویچ، میوه یا ماست.

عارضه کم بودن قند خون و فعالیت

فعالیت بدنی باعث کاهش قند خون در بدن می شود بنابراین بسیار اهمیت دارد که قبل از فعالیت، و احتمالاً در بین فعالیت و پس از آن (در صورتیکه فعالیت پر تکاپو باشد یا مدت زیادی طول بکشد)

نوعی ماده غذایی حاوی کربوهیدرات مصرف نمایید. عارضه کم بودن قند خون حداکثر تا ۳۶ ساعت پس از فعالیت بدنی شدید یا طولانی اتفاق می افتد بنابراین ممکن است ملزم باشید مصرف دارو یا کربوهیدارت را تغییر دهید.

عارضه کم بودن قند خون و رانندگی

همیشه پیش از رانندگی میزان قند خون خود را چک کنید. اگر احساس می کنید ممکن است دچار عارضه کم بودن قند خون باشید،  خودرو را به کنار راه هدایت نمایید، آن را متوقف نموده و سویچ را خارج کنید. از روی صندلی راننده بلند شوید و طبق معمول به مداوای این عارضه بپردازید. تا وقتی که مطمئن نشدید میزان قند

خونتان به حالت طبیعی بازگشته است شروع به رانندگی مجدد نکنید.

عارضه کم بودن قند خون و الکل

نوشیدن مقدار زیادی نوشیدنی الکلی یا مصرف آن با معده خالی می تواند باعث افزایش احتمال بروز عارضه کمی قند خون گردد.

علائم عارضه نیز بسیار شبیه به علائم مستی هستند. اگر قصد مصرف الکل دارید همیشه قبلا چیزی بخورید، و به افرادی که نزد آنها هستید اطلاع دهید که به دیابت مبتلا هستید و به آنها بگویید که در صورت نیاز به مداوای عارضه کم بودن قند خون چه باید بکنند.

همیشه ماده غذایی قندی برای مداوا در شرایط اضطراری همراه داشته باشید.

 

 

• یک علامت شناسایی پزشکی همراه داشته باشید.

• به دوستان یا اعضای خانواده تان اطلاع دهید که به هنگام بروز عارضه کمی قند خون چه علائمی ظهور می کنند و آنها باید چگونه برای مداوا اقدام کنند، زیرا وقتی میزان قند خون کاهش می یابد ممکن است قادر نباشید به درستی فکر کنید.

• اگر طی عارضه کم بودن قند خون بیهوش شوید، بدن شما در نهایت ذخیره قند موجود را وارد خون می کند و شما بهبود می یابید.

• با گذشت زمان شما متوجه علائم عارضه کم بودن قند خون خواهید شد، اما این علائم ممکن است تغییر کنند، بنابراین اگر با علامت غیر عادی روبرو شدید آماده باشید تا میزان قند خون را اندازه گیری نمایید.

 

دانلود مقاله:

درباره نویسنده

دکتر افشین عشقی

دکتر افشین عشقی کار خود را در زمینه معالجه بیماران دیابتی در سال ...

دیدگاهتان را بنویسید