دانستنیهای دیابت دانستنیهای سلامت

بیماری های کلیوی و دیابت

kidneys
نوشته شده توسط دکتر افشین عشقی

بیماری کلیوی یکی از عوارض احتمالی درازمدت ناشی از دیابت است و هم اکنون حدود یک سوم از افراد مبتلا به دیابت به این عارضه دچار می شوند. در این بروشور اطلاعاتی، شرح داده می شود که دیابت چگونه می تواند بر کلیه ها تاثیرگذار باشد، از جمله اطلاعاتی درباره نظر اجمالی به کلیه ها، بیماری های کلیوی، علائم و درمان آنها. در این بروشور همچنین شرح داده می شود که افراد مبتلا به دیابت برای جلوگیری از آسیب رسیدن به کلیه های خود چه کارهائی می توانند انجام دهند.

کلیه ها

کلیه ها اعضای بسیار مهمی هستند که عملکردی مشابه صافی و فیلتر دارند و خون را تصفیه می کنند تا با تولید ادرار مواد و مایعات اضافی دفع شود. این اعضا میزان مایعات و نمکهای مختلف موجود در بدن را متعادل نگه می دارند، و به کنترل فشار خون کمک می کنند. آنها همچنین هورمونهای متعدد و ویتامین D نیز آزاد می کنند که جذب کلسیم در استخوانها را کنترل می کند.

بیماری کلیوی یست؟

بیماری کلیوی زمانی روی می دهد که کلیه ها دچار نقص می شوند. هر کلیه حاوی حدود یک میلیون رگ خونی بسیار ریز است که نفرون نام دارند. بیماری کلیوی به واسطه آسیب این رگهای خونی بروز می کند. این آسیب می تواند باعث شود خون از این رگها خارج شود، یا در برخی موارد، باعث توقف کارکرد این رگها و در نتیجه عملکرد ضعیف کلیه ها شود.

بیماری کلیوی می تواند عارضه ای بسیار جدی باشد، که به همین دلیل تشخیص هر چه سریعتر آن از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

هر فردی ممکن است به این بیماری دچار شود اما شیوع آن نزد افراد مبتلا به دیابت، افراد دارای فشار خون بالا و افراد سیاه پوست و از نژاد آسیای جنوبی بیشتر است. آسیب ناشی از دیابت به کلیه ها نفروپاتی دیابتیک نام دارد.

به چه علت افراد دیابتیک بیشتر در معرض ابتلا به بیماری کلیوی قرار دارند؟

اگر دیابت به درستی کنترل نشود، میزان بالای قند خون می تواند به رگهای خونی کلیه آسیب برساند و در نتیجه باعث نشت خون از آنها گردد، در حالیکه فشار خون زیاد در رگهای خونی باعث می شود که کلیه قادر به فیلتر کردن مواد زائد نباشد.

بیماری کلیوی در بیماران مبتلا به ًدیابت به کندی و در طی سالیان طولانی پیشرفت می کند و معمولا بین افرادی که بیش از ۲۰ سال به این بیماری مبتلا بوده اند بیشتر شایع است.

حدود یک سوم از افراد مبتلا به دیابت ممکن است دچار بیماری کلیوی شوند. با این حال، با پیشرفت روشهای نظارت و مداوا و کنترل موثر دیابت، نسبت به گذشته افراد کمتری درگیر این عارضه می شوند.

چگونه می توان خطر ابتلا به بیماری کلیوی را کاهش داد؟

  1. قند خون، فشار خون و چربی خون (کلسترول) را به خوبی کنترل کنید. اهداف شما باید مورد توافق گروه درمانی شما واقع شوند.
  2. طبق دستورغذایی سالم یکه برای همگان توصیه میشود پیش بروید– غذایی که چربی، نمک و قند کمی داشته باشد از جمله انواع مختلف میوه جات و سبزیجات به طور منظم فعالیت بدنی انجام دهید.
  3. داروهای خود را طبق دستور مصرف کنید. اگرداروها با شما سازگاری نداشتند فوراً به پزشک خود اطلاع دهید.
  4. اگر قند خون خود را در خانه اندازه گیری می کنید، قند خونتان را به طور مداوم چک کنید و طبق آن عمل کنید. اگر قند خون بیش از حد نرمال بود سعی کنید علت را بیابید. اگر از علت آن مطمئن نیستید برای اقدام مورد نیاز با گروه درمانی خود مشورت نمایید.
  5. سیگار کشیدن را ترک کنید. نیکوتین باعث ایجاد آسیب در دیواره داخلی رگهای خونی می شود و در نتیجه چربی و پلاک خون به دیواره ها می چسبند.

پزشک من چگونه از وجود بیماری کلیوی مطلع می شود؟

هر فرد مبتلا به دیابت باید حداقل سالی یکبار مورد معاینه کلی قرار بگیرد که این معاینه بایستی شامل آزمایش ادرار برای آگاهی از وجود پروتئین باشد. امکان دارد از شما خواسته شود این آزمایش را بیش از یک بار در سال انجام دهید. پزشک همچنین باید یک آزمایش خون تجویز کند تا از عملکرد کلیه های شما آگاه شود.

علائم بیماری کلیوی

وقتی بیماری کلیوی تازه ظهور می کند شما هیچ علائمی تجربه نخواهید کرد، به همین دلیل معاینه سالانه بسیار اهمیت دارد. اولین نشانه ای که ممکن است پدیدار شود، ورم است خصوصاً در پاها و قوزکها زیرا بیماری کلیوی باعث می شود تا فشار خون و تعادل مایعات بدن به هم بخورد. چونکه بیماری کلیوی در این مراحله اولیه تشخیص داده شده و درمان میشود، بسیاری از علائم ظاهر نخواهند شد. اگر اختلال در عملکرد کلیه شناسایی نشود، علائم دیگری ممکن است بروز کنند از جمله: بیشتر یا کمتر شدن مقدار ادرار، خستگی، خارش پوست، حالت تهوع و استفراغ.

درمان بیماری کلیوی تشخیص داده شده

اگر کلیه ها دیگر قادر به عملکرد صحیح نباشند، روشهای زیادی برای درمان بیماری کلیوی وجود دارد. پزشک پیش از هر گونه اقًدام درمانی باید درباره درمانهای مختلف با شما صحبت کند، و کاملا شرح دهدکهدراینروشچهاتفاقیمیافتدوچهکمکیبهشمامی شود. پزشک شما ممکن است توصیه کند که:

میزان مایعات، نمک و غذاهای خاصی را در رژیم غذایی خود محدود نمایید. در اینصورت، باید دستورات کامل را از یک متخصص مجاز تغذیه دریافت کنید.

• داروی مدر و زیاد کننده ادرار (آب) برای شما تجویز شود تا به کلیه در امر دفع مایعات کمک کند.

اگر کلیه ها آسیب دیده باشند، فیلتر و تصفیه کردن خون به طور

عادی صورت نخواهد گرفت. در برخی موارد، جهت انجام این کار به جای کلیه ها به عمل دیالیز نیاز است. انواع مختلف دیالیز وجود دارد و پزشک شما درباره نوعی که مناسب است با شما گفتگو خواهد کرد. هر چه بیماری کلیوی بیشتر پیشرفت کند، و اگر عمل دیالیز به خوبی پاسخگو نباشد، امکان دارد پیوند کلیه برای افراد مبتلا به نقص کلیوی از سوی پزشکشان توصیه شود. با این حال، تصمیم برای پیوند کلیه به میزان تاثیر دیابت بر سایر اعضای بدن به خصوص قلب و سایر عروق خونی بستگی دارد.

نکات مهمی که باید به خاطر داشته باشید:

برای کاهش خطر ابتلا به عوارض طولانی مدت، به دقت بیماری دیابت خود را کنترل کنید.

• قند خون، فشار خون و کلسترول را تا حد ممکن در سطح نرمال نگه دارید.

• به دستورات گروه درمانی عمل کنید. • در همه جلسات مربوط به بیماری خود حاضر شوید.

 

درباره نویسنده

دکتر افشین عشقی

دکتر افشین عشقی کار خود را در زمینه معالجه بیماران دیابتی در سال ...

دیدگاهتان را بنویسید