دانستنیهای دیابت دانستنیهای سلامت

دارو درمانی در دیابت

insulin
نوشته شده توسط دکتر افشین عشقی

۱- سولفونیل اوره ها (Sulfonylureas)

سولفونیل اوره ها با تحریک آزاد شدن انسولین از سلول های بتا پانکراس باعث پایین آمدن قند خون می شوند و از این رو باعث خطر کاهش قند خون (hypoglycemia   ) می شوند.

داروهایی که در این دسته قرار می گیرد شامل :  گلی بوراید (GIyburide ) یا گلی بن کلامید(Glibenclamide) ،گلی کلازید (Gliclazide) ، و داروهای دیگری که در بازار دارویی ایران فعلا وجود ندارند ،مثل :

کلروپروپامید (Chlorpropamide) ، گلی مپیراید (GIimepiride ) گلی پی زاید (GIipizide  ) تولازامید (Tolazamide ) تولبوتامید ( ToIbutamide) است.

۲-  بی گوانیدها : (Biguanides)

متفورمین (Metformin  ) تنها داروی این دسته است. متفورمین تاحدودی مقاومت بدن به انسولین را کاهش  می دهد وهمچنین تولید گلوکز توسط کبد را مهار می کند

۳ – تیازولیدین دیون ها :(Thiazolidinediones)این دسته مقاومت بدن نسبت به انسولین را کاهش می دهند که عبارتند از : پیوگلیتازون( pioglitazone)  و روزیگلیتازون (Rosiglitazone)

۴- مگلیتینایدها :(Meglitinides):داروهای این دسته شبیه سولفونیل اوره ها بوده و باعث ترشح انسولین از پانکراس می شوند . آنها کوتاه اثر تر از سولفونیل اوره ها هستند.

داروهای این دسته شامل رپاگلیناید (Repaglinide)و ناتگلیناید (Nateglinide)است.

۵- مهار کننده های آلفا گلوکوزیداز :(Alpha glucosidase inhibitors):داروهای این دسته جذب گلوکز موجود در مواد غذایی را در دستگاه گوارش به تاخیر می اندازد.این داروها برای کاهش قندخون بعد از غذا استفاده شده و شامل آکاربوز (Acarbose)و میگلیتول (Miglitol)می باشند .این داروها باید همراه با اولین لقمه غذا مصرف شود.

۶- مهارکننده های دی پپتیدیل پپتیداز: (Dipeptidylpeptidase inhibitors):این دسته دارویی نسبتا جدید هستند و فعلا در بازار دارویی ایران وجود ندارند در حال حاضر دارو های سیتاگلیپتین (Sitagliptin) یا (Januvia) و Saxagliptin و   Linagliptin توسط FDAتایید شده که در این دسته قرار می گیرد . این داروها از تخریب GLP ممانعت بوجود می آورند و در نتیجه عملکرد زمانی هورمون GLP را که در پایین به تفصیل توضیح خواهیم داد را افزایش میدهند.

۷- ترکیب داروهای خوراکی دیابت : (Combination oral diabetes drugs ):از آنجایی که داروها از طرق مختلف باعث کاهش قندخون می شوند ، گاهی برای افزایش تأثیر درمان ، آنها را با هم ترکیب می کنند .بیمارانی که در آغاز از یک دارو استفاده کرده اند، ممکن است در آینده برای کنترل قندخون خود به داروی دیگری نیاز داشته باشند برای سهولت مصرف و کاهش تعداد قرصها داروها با هم ترکیب شده اند مثلا در حال حاضر ترکیب متفورمین و گلی بن کلامید در یک قرص بصورت با هم در بازار دارویی ایران وجود دارد.

۸-  انسولین :

همه افراد مبتلا به دیابت نوع اول و بعضی از افراد مبتلا به دیابت نوع دو انسولین مصرف می کنند . ۵ نوع انسولین وجود دارد که شامل :

انسولین سریع اثر ( Rapid – acting ) مثل انسولین آسپارت با نام تجاری NOVORAPID (نوورپید) که در بازاردارویی ایران وجود دارد و انسولین هومالوگ (Humalog) و اپیدرا (Apidra) که فعلا در ایران وجود ندارند

کوتاه اثر (Short – acting ) مثل انسولین رگولار (regular)

متوسط اثر  ( Intermediate – acting) مثل انسولین (NPH) یا ان پی اچ

طولانی اثر ( Long – acting) مثل انسولین گلارژین با نام تجاری (Lantus) که در بازار ایران وجود دارد و انسولین طولانی اثر (levemir) که فعلا در ایران وجود ندارد.

و

انسولین های ترکیبی ( Premixed ) که در بازار دارویی دنیا با نسبت ترکیبی مختلف وجود دارد و در ایران نسبت ۷۰/۳۰ آن با دو ترکیب نسبتا متفاوت رگولار و ان پی اچ در همان ویالهای شیشه ای مرسوم انسولین و ترکیب آسپارت و آسپارت پروتامینه با نام تجاری (NOVOMIX).

لازم به ذکر است جهت سهولت تزریق خصوصا در افراد پیر با عوارض چشمی دیابت و کاهش ترس از تزریق استفاده از قلمهای تزریق دیابت این روزها در جهان مرسوم شده است.

فراموش نکنیم قلم فقط وسیله تزریق آن است در صورت صلاحدید پزشک بعد از بررسی شرایط بیماری شما نوع انسولین مورد نظر برایتان تجویز خواهد شد با قلم یا با سرنگ !

injectable Incretin mimetic

اینکرتین هورمونی است که در معده و روده ترشح میشود که باعث افزایش ترشح انسولین و کاهش سرعت تخلیه معده میشود.

در درمان دیابت داروهایی تولید شده اند که نقش هورمون ایکرتین را تقویت میکنند البته با مکانیسم های متفاوت:

 

Exenatide :شکل تزریقی دارویی از گروه GLP-1 agonists:

این دارو شبیه هورمون (incretin)در بدن عمل می کند و باعث افزایش تولید انسولین می شود . در دیابت نوع دوم به تنهایی و یا همراه با متفورمین استفاده می شود.

Liraglutide :شکل تزریقی دارویی از گروه GLP-1 agonists:

این داروی تزریقی یکبار در روز تزریق میشود و FDA در سال ۲۰۱۰ استفاده از آنرا در درمان دیابت نوع دوم تائید کرده است.

Amylin analogues:

Premlintide:این دارو مانند هورمون آمیلین (Amylin) در بدن عمل می کند و باعث کاهش سرعت تخلیه معده و کاهش تولید گلوکاگون میشود ولی روی افزایش تولید انسولین دخالتی ندارد .

داروهای جدیدی از خانواده SGLT-2 inhibitors بوجود آمده که مانع بازجذب قند در کلیه ها شده است و درنتیجه با دفع قند ، قند خون را پایین می آورد.

تا حدودی وزن را کاهش می دهند ولی خطر عفونتهای ادراری را بالا میبرند.

 

داروی Canagliflozin در سال ۲۰۱۳ از FDA جهت استفاده درمانی در دیابت نوع دوم تائیدیه گرفته است.

درباره نویسنده

دکتر افشین عشقی

دکتر افشین عشقی کار خود را در زمینه معالجه بیماران دیابتی در سال ...

دیدگاهتان را بنویسید