دانستنیهای دیابت

محاسبه اثر کاهشی قند خون به ازای تزریق یک واحد انسولین

insulin sensivity factor
نوشته شده توسط دکتر افشین عشقی

در اینجا لازم است عبارت “فاکتور حساسیت انسولینی” یا insulin sensivity factor را تعریف کنیم.

این فاکتور به ما نشان میدهد که بطور تقریبا حدودی آنهم فقط برای افراد دیابتی نوع یک تقریبا هر واحد انسولین کوتاه اثر مثل رگولار یا سریع الاثر مثل نوورپید یا انسولین آسپارت چقدر قند خون را پایین می آورد.

دلیل اینکه میگوییم برای دیابتی نوع یک به این دلیل است که در دیابت نوع دو مقداری انسولین وجود دارد و بحث مقاومت به انسولین زمینه ساز بروز دیابت شده است پس حتی همین محاسبه حدودی ما درمورد دیابت نوع دو چندان صادق نیست ولی یک حدودی را به مانشان میدهد.

 

اولا الزامی است این محاسبه و بعد تزریق انسولین براساس آن حداقل سه ساعت بعد تزریق انسولین رگولار یا نوورپید قبلی انجام شود و تا سه ساعت بعد تزریق انسولین بعدی و غذا خوردنی هم در کار نباشد.

باید بدانیم که در آن لحظه مقدار قند خون مورد نظر ما چقدر باید باشد یا Target blood glucose :

برای انسولین رگولار: مجموع انسولین دریافتی فرد یعنی NPH و رگولار را جمع میزنیم و عدد 1500 را بر آن تقسیم میکنیم

برای انسولین آسپارت یا نوو رپید 1800 را برمجموع انسولین های دریافتی تقسیم میکنیم و بطور تقریبی میفهمیم که:

 

اگر شخص مجموعا 75 واحد انسولین شیری و شفاف یا ان پی اچ و رگولار تزریق میکند هر واحد رگولار 20  (میلیگرم بر دسی لیتر ) قند را پایین می آورد

و اگر شخص مجموعا 60 واحد لانتوس و نوورپید تزریق میکند ، 30 تا قند خون براساس اضافه تزریق نوورپید پایین خواهد آمد.

 

Target blood glucose

به این معنی است که در آن لحظه قند خون چقدر باید باشد.

بطور تقریبی میدانیم :

قبل غذا 90 تا 130

و بعد غذا 140 تا 180

البته اینها در شرایط ایده آل میباشد در افراد مختلف با سنین مختلف ، بیماریهای همراه و …. طبیعتا اینها فرق میکند.

ولی معمولا توصیه میشود عدد تارگت قند خون (هدف) را بالاتر از 180 در نظر بگیرید تا احتمال افت قند کمتر شود

مثلا

یک شخص دیابتی نوع یک ساعت 3 نیمه شب بعد یک میمهانی شبانه و کلی ناپرهیزی بدلیل تکررادار از خواب بلند شده و در بررسی قند خون میبیند قندش 320 است

در طول روز سه بار در روز انسولین میزند

18 واحد ان و 12 واحد رگولار صبح

ظهر 14 واحد رگولار

شب قبل شام

16 واحد ان پی اچ و 8 واحد رگولار

فرض میکنیم در ماههای گذشته نیز این مقدار انسولین برای کنترل ایشان کافی بوده.

پس عدد کلی تزریق انسولین روزانه: 68 واحد

قند هدف 180 میلی گرم بر دسی لیتر

فاصله: 145

22 = 68÷1500

فاکتور حساسیتی 22 در نظر گرفته میشود

یعنی تقریبا هر واحد انسولین رگولار 22  میلی گرم بر دسی لیتر قند را پایین می آورد.

پس 6.6 = 22 ÷ 145

یعنی اگر شش یا هفت واحد انسولین رگولار تزریق کند تا صبح شرایط بهتری خواهد داشت.

مثال دیگری را با انسولینهای آنالوگ در فایل ضمیمه خواهید دید :

BS-correction-factor

درباره نویسنده

دکتر افشین عشقی

دکتر افشین عشقی کار خود را در زمینه معالجه بیماران دیابتی در سال ...

دیدگاهتان را بنویسید