دانستنیهای دیابت

نوروز و دیابت

norouz
نوشته شده توسط دکتر افشین عشقی

ضمن عرض تبریک فرارسیدن  سال نو ، به منظور جلوگیری از بروز اتفاقات ناخوشایند در کنترل دیابت به نکات زیر توجه فرمایید:

در این روزها الگوی تغذیه و تحرک تغییر میکند و امیدواریم اوضاع روحی و روانی بهتری داشته باشید که مهمتر از همه کارها با کاهش استرس و شادمانی بیشتر ، اوضاع مناستری درکنترل دیابت داشته باشیم:

آجیل

این روزها مصرف آجیلبیشتر از بقیه ایام میشود و بیماران عزیز دیابتی که مبتلا به فشار خون هم هستند در مصرف آجیل شور باید امساک کنند

آجیل شیرین هم ، که بخاطر دیابت ، نیازمند اعتدال در مصرف میباشد اما:

آجیلها یا مغزهای روغنی غیر از آجیل شیرین ، بیشتر حاوی  چربی  (کالری)   هستند تا کربوهیدرات پس بعنوان میان وعده کربوهیدراتی در کسانیکه انسولین میزنند قابل اعتماد نیستد و حتما میان وعده کربوهیدراتی مثل نان ، میوه به منظور جلوگیری از افت قند الزامی است.

میان وعده کالری زا مثل آجیل در تنظیم روزانه کالری دریافتی در تنظیم وزن مهم است ولی در کنترل دیابت این میان وعده بدلیل فقدان کربوهیدرات و حتی فیبر بعنوان میان وعده مورد قبول نیست و از افت قند جلوگیری نمیکند.

به منظور جلوگیری از اضافه وزن بعد از مصرف آجیل (که بازهم توصیه میکنیم که بسیار کم مصرف شوند) باید از حجم و کالری وعده اصلی غذایی بعدی کم کنید ولی درصورت مصرف انسولین ویا داروهای کاهش دهنده قند خون مثل گلی بن کلامید ، نیوبت یا رپاگلینید و گلی کلازید مواظب افت قند خون باشید .

امیدواریم در محاسبه مقدار آجیل خورده شده در پایان روز بیش از یک کاسه (حداکثر ۱۵۰ گرم )مصرف نکرده باشید.

شیرینی

حتی الامکان بهتر است شیرینی های خامه های ، شکلاتی و مربایی ، گز و سوهان را انتخاب نکرده، سعی کنیم شیرینی های ساده و با حجم کوچک را برگزینیم

میوه جات

میوه جات شیرین کمتر مصرف شوند و میوه جات با فیبر بیشتر ، ارجح ترند مثل انتخاب سیب به جای پرتقال شیرین

میوه ای با حجم کم بجای میوه ای بزرگتر مثل انتخاب نارنگی کوچک به جای پرتغال بزرگ

یا انتخاب خیار بجای بقیه میوه ها از ظرف میوه خوری یا موز کمتر رسیده به جای موز خالدار و رسیده تر ازدیگر توصیه های تغذیه ای دیابت میباشد

پلوها

انتخاب پلوهای مخلوط به جای پلوی ساده:

مثلا سبزی پلو و شوید پلو ، زرشک پلو به جای پلوی ساده

انتخاب پلوی ساده و بدون ته دیگ به جای آلبالو پلو در میهمانی

مصرف پلو در ظرف میوه خوری یا پیش دستی به جای ظرف پلو خوری و دیس !!!!

پاشیدن چند قطره (ترجیحا یکی دو قاشق غذاخوری) سرکه یا آب لیمو روی برنج ساده قبل شروع مراسم پلو خوری

خورشت ها

انتخاب خورشت های کم تر شیرین مثل فسنجون ترش به جای فسنجون شیرین (البته در صورت موجود بودن هر دو خورشت !)

انتخاب خورشهای کم چرب تر یا برداشتن از سمت غیرچرب ظرف خورشت خوری

مصرف بیشتر آب خورش یا سوپ خورشت بحای گوشت و حبوبات و حتی روغن و بادمجان و سیب زمینی خورشت

 

پیش غذاها

مصرف سبزی خوردن و سالاد فراوان البته بدون سس و یا ترجیحا استفاده از سس های کم چربتر مثل سس ماست که  حتی جای آنهم  میتوان ازآبلیمو و حتی خود ماست کم چرب استفاده نمود.

ممنوعیت مصرف کشک بادمجان ، حلیم بادمجان و حتی بریونی (ضمن عذر خواهی از اصفهانی های عزیز) بدلیل پرکالری و پرنمک بودن این پیش غذاها

نوشیدنی ها

مصرف آب فراوان در طول روز و خصوصا در مواقع احساس و یا اثبات افزایش قند خون !

مصرف دوغ کم نمک و کم چرب به جای نوشابه و نوشابه رژیمی به جای نوشابه معمولی

چند نکته  مهم دیگر غیر از بخور ، نخورهای دیابت !

داشتن کفش مناسب در این دوران بسیار مهم است نباید به پایتان فشار وارد آوردید از پوشیدن کفش های جلو تنگ ، جلو باز یا پاشنه بلند خودداری فرمایید.

خانم ها اگر به خاطر حضور در میهمانی ها و کفش پاشنه بلند به پا می کنند لازم است یک صندل یا کفش راحتی نیز به همراه داشته باشند تا از آن در مدت میهمانی بهره ببرند.

به گفته متخصص تغذیه  دکتر امین صالح پور  : سمنو در این روز هادر خانه های ایرانیان پیدا می شود این ماده غذایی قند زیادی داشته و نمی توان در خوردنش زیاده روی کرد به دیابتی ها توصیه میکنیم در همه روز های ۱۵-۲۰روز تعطیلات بیش از یک کاسه کوچک مصرف ننمایند زیرا قند سمنو به سرعت جذب خون شده و تعادل گلوکز را در خون دیابتی ها بالا می برد.

 

واما داروها !

نظم در مصرف داروها و اتخاذ تمهیداتی به منظور جلوگیری از فراموشی مصرف داروها در موقع مناسب : مثل تنظیم ساعت و یا سپردن یادآوری وقت دارو به اطرافیان نزدیک

 

به همراه بردن حجم مناسبی از داروها در صورت مسافرت خارج از خانه و چند روزه خارج از شهر محل زندگی.

 

به همراه داشتن دفترچه درمانی و درصورت امکان آخرین برگه آزمایش در صورت مسافرت خارج از شهر

به همراه داشتن سرنگ و یا سرسوزن اضافه در صورت تزریق انسولین و یادآوری نکته مهم : عدم دور ریختن سرنگ و یا سرسوزن استفاده شده در طبیعت

 

داروهای جدید مثل زیپتین به تعداد مکفی به همراه داشته باشید که امکان تهیه آنها بدون نسخه و در شهرهای دیگر امکان دارد با مشکلاتی همراه باشد

در حمل و جابجایی انسولین :

توصیه به خنک بودن محل نگهداری آن داریم.

با آب و هوای فعلی اصرار در به همرا ه داشتن یخ منطقی و معقول نیست.

چه انسولینهای قلمی و چه انسولینهای روتین مثل ۷۰/۳۰ یا رگولار و Nph باید زیر ۲۵ درجه نگهداری شوند در حال حاضر دمای اطاقها و بیرون در همین حدود است.

اگر پیش بینی می کنید که ممکن است زمان خوردن غذا با تاخیر انجام شود، تزریق انسولین یا مصرف قرص تان را به زمانی موکول کنید که نزدیک به زمان صرف غذا باشد .چون ممکن است دارو را مصرف نماییم اما به دلیل دید و بازدید ها یا رسیدن به محل رستوران در سفر غذا را دیر تر بخوریم که خطر هایپو گلاسمی ( افت قند خون) را به همراه خواهد داشت .

اگر بیرون از منزل تشریف میبرید و ظهر ها فقط انسولین رگولار یا نوورپید میزنید تا زمان برگشتن به منزل فقط همین انسولین را به همراه خود به بیرون ببرید

 افت قند خون پشت فرمان خودرو بسیار خطرناک است در صورت احساس وجودعلایم افت قند خون که ممکن است به صورت تپش قلب ، اضطراب ، عرق دست و پا . تاری دید ، لرزش دست و پا و… می باشد که به محض احساس  چنین نشانه هایی باید بلافاصله خودرو را نگهداشته و پس از تثبیت شرایط جسمی و آمادگی رانندگی را ادامه دهید .

درصورت تزریق انسولین ،قبل شروع به رانندگی قند خون خود را چک کنید و درصورت پایین بودن قند خون (نه افت قند خون و زیر ۷۰) مثلا حدود ۸۰ تا ۹۰ حتما یک واحد کربوهیدرات مصرف کنید و یکساعت بعد مجدد قند راچک کنید و درصورت پایین بودن قند خون کربوهیدرات مصرف کنید و از راننده کمکی استفاده نمایید

 درصورت بالا بودن قند خون برای کسانیکه انسولین تزریق میکنند مسافرت را دو تا سه ساعت به تعویق بیاندازید تا بعد تزریق انسولین کنترل بهتری داشته باشید

 

در صورت مصرف قرصها و درصورت توقف بین راهی به منظور استراحت و غذا خوردن حتما داروهای قبل و بعد غذار را مانند گذشنه مصرف نمایید

درصورت وجود تورم در اندام تحتانی هر یک تا نهایتا یک و نیم ساعت توقف کنید و از اتومبیل خارج شوید و چند قدم راه بروید

خانمهای با دیابت حاملگی مواظب تورم پاها و قند خون خود در طی راه و رسیدن به محل مورد نظر باشند.

مقداری مواد قندی زود جذب شونده مثل قند یا عسل های تیوپی یا حتی شیشه های کوچک نوشابه معمولی (نه نوشابه رژیمی ) به همراه داشته باشید که در صورت افت قند خون بتوانید از آن بهره بیرید

و…………………………………………………

راستی گلوکومتر و بهمراه داشتن دو  تا سه بسته نوار و یک بسته لنست یا سوزن دستگاه گلوکومتر یادتون نره ، چون هر جا دستگاهتون رو بیرون بیارید بقیه همسفراتون هم هوس میکنن قندشونو امتحان کنن !!!!

سال نو  پیشاپیش مبارک

درباره نویسنده

دکتر افشین عشقی

دکتر افشین عشقی کار خود را در زمینه معالجه بیماران دیابتی در سال ...

دیدگاهتان را بنویسید