دانستنیهای دیابت دانستنیهای سلامت

چند بار در روز قند خونمان را چک کنیم؟

record
نوشته شده توسط دکتر افشین عشقی

در پاسخ این مسئله دو نکته مطرح میشود:

تعدد دفعات بررسی بر اساس معیارهای علمی و یا تعدد بررسی قند خون بصورت واقعی و عملی ، بطور ساده تر تئوری یا عملی؟!

 

در متون علمی توضیح داده شده که اگر دیابت نوع یک دارید با توجه به روش انسولی درمانی تعداد دفعات بررسی قند خون شما بستگی دارد به تعداد دفعات تزریق انسولین.

 

مثلا کسانی که صبح و شب انسولین NPH و Regular  را قاطی میکنند و قبل ناهار یکبار انسولین رگولار میزنند باید قبل و ترجیحا بعد هر وعده غذایی و قبل خواب قند بگیرند یعنی حدود هفت بار در روز.

کسانی که از روش تعدد تزریق (روش پیچیده یا Basal Bolus) استفاده میکنند احتمال استفاده از انسولین تا ۵ دفعه در روز ، بسته به میان وعده ها و غذاهای اصلی بالا میرود و بالطبع تعدد دفعات تست قند خون بالا میرود تا ۸ تا ۹ بار در روز.

 

حتی کسانیکه دیابت بارداری دارند.

 

اما این تعداد خونگیری برای چیست؟

این تعداد برای تنظیم انسولین تزریقی بر اساس میزان قند قبل غذا و میزان غذای خورده شده میباشد.

اگر شما شمارش کربوهیدرات بلد هستید و اطلاع دارید که برای میزان قند خون بالای خود قبل غذا خوردن چقدر باید انسولین بزنید تا به محدوده ایده آل برسید این تعداد خونگیری گرچه علمی است ولی برایتان ارزشمند خواهد بود.

در صورت عدم اطلاع از مبانی کربوهیدرات شماری و قندهای ایده آل و میزانهای اصلاحی تزریق انسولین . این تعداد تست قند خون ارزشی ندارد.

 

اما در دیابتی های نوع دو که از قرص استفاده میکنند :

کسانیکه فقط متفورمین استفاده میکنند (طبق نظر پزشک معالج و کاملا کنترل هستند ، تاکید میکنم که کنترل هستند) نیاز به استفاده از گلوکومتر ندارند.

کسانیکه قرصهای دیگری مثل گلی بن کلامید و … و انسولین که احتمال افت قند خون دارند بر حسب شرایط بدنی و احتمال افت قند تا سه بار در طول روز الزامی است.

قبل صبحانه

دو ساعت بعد بزرگترین وعده غذایی

قبل خواب

بعد از میان وعده عصر و یا قند عصرگاهی

 

 

اما بطور واقعی :

 

تعدد دفعات بررسی قند خون ، بسته به میزان آموزش شما و میزان تاثیر آن در بررسی و  کنترل قند خون شما دارد و متاسفانه شرایط اقتصادی شما.

از نظر من چون خیلی از موارد امکان دارد بیماران به اشتباه و بدون نظارت پزشک فقط از متفورمین آنهم نه به مقدار لازم استفاده کنند و کنترل هم نباشند ، حتی استفاده کنندگان از متفورمین هم باید از دستگاه تست قند خون یا گلوکومتر استفاده کنند.

همانطوریکه میدانید این تستهای جز موارد خاص ، توسط سازمانهای بیمه گر پوشش داده نمیشوند و درصورت عدم استفاده صحیح ، فقط به اقتصاد خانواده ضرر بیشتری وارد میکنند.

 

قبل صبحانه و بعد بزرگترین وعده غذایی و قبل خواب به دلیل پایش یا بررسی عملکرد داروهای مصرفی و جلوگیری از افت قند خون شبانه ، بسار مفید است.

 

در کسانیکه با علم و اطلاع کافی ، میزان دیابتشان کاملا کنترل شده است (دیابت نوع دو) ، میتوان تعدد دفعات بررسی قند خون را کاهش داد  مثلا هفته ای سه تا شش بار (قبل صبحانه ، بعد بزرگترین وعده غذایی و قبل خواب) بعلاوه بعد دفعات ناپرهیزی ارتباط داد.

 

ولی در بیماران دیابتی نوع دو که انسولین استفاده میکنند ، مقداری سختتر میگیریم و قند های ناشتا و قبل خواب اکثر روزها بدلیل اهمیت و   قندهای بعد از  وعده های ناپرهیزی را به منظور آموزش و در درجه بعد اصلاح قند توصیه میکنم.

در دیابت نوع یک ، اگر علم و آگاهی کافی در زمینه تاثیر یک واحد انسولین در کاهش میزان قند خون شما و یا شمارش کربوهیدرات دارید تعدد دفعات چک قند خون تا زمان اصلاح و ثبات قند خون شما همان تعداد ۶ تا هشت بار روزانه خواهد بود اما بعد از ثبات دیابت و آگاهی کامل شما از مبانی ذکر شده میتواند به یکی دو بار روزانه و نه کمتر کاهش یابد.

درباره نویسنده

دکتر افشین عشقی

دکتر افشین عشقی کار خود را در زمینه معالجه بیماران دیابتی در سال ...

دیدگاهتان را بنویسید